ΔΕΘ 2022: H Συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη
Σε περισσότερες από 50 ερωτήσεις απάντησε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για πάνω από 3 ώρες.
![ΔΕΘ 2022: H Συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη](https://img.bbmd.gr/img/1260/max/82/2022/09/11/mitsotakis_sinentevxi.jpg?t=zyKVXOYUh-iQXJhsUoyNgA)
Την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης παραχώρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
του Αντώνη Αναστασόπουλου
Ανακοινώσατε μεγάλο πακέτο μέτρων 5,5 δισ. ευρώ και σχέδιο για τη στεγαστική πολιτική. Το πακέτο έρχεται σε δύσκολη περίοδο και μπροστά υπάρχει μια αβέβαιη συγκυρία, πώς μπορείτε να διαβεβαιώσετε τους πολίτες που έχουν δυσπιστία όταν ακούν πακέτα μέτρων ότι οι ανακοινώσεις θα γίνουν πράξεις;
Η πρώτη ερώτηση για την αξιοπιστία της κυβέρνησης, εδώ μιλάει το έργο μας. Ήμασταν απολύτως συνεπείς σε ό,τι έχουμε εξαγγείλει. Δεν νομίζω ότι αμφισβητούν οι πολίτες ότι το πακέτο θα υλοποιηθεί στο ακέραιο για το 2022 και το 2023. Στο δεύτερο ερώτημά σας. Ο λόγος που είμαστε σε θέση να στηρίζουν κοινωνία και οικονομία είναι γιατί επιτυγχάνουμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Χωρίς να ξεφεύγουμε από τους στόχους που έχουμε αναλάβει στηρίζουμε κοινωνία και οικονομία. Κάτι αντίστοιχο πράττουν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Τα μέτρα που λαμβάνουμε έρχονται σε απόλυτη εναρμόνιση με τους στόχους του προϋπολογισμού. Όσους μας κατηγορούν ότι δίνουμε πολλά, επαναλαμβάνω ότι αν από κοινωνικής σκοπιάς αφήναμε την κοινωνία απροστάτευτη το οικονομικό αποτέλεσμα θα ήταν πολύ πιο επώδυνο για τη χώρα. Η πολιτική που ακολουθήσαμε κατά τη διάρκεια του covid, δικαίωσε αυτή την προσέγγιση. Ως προς τα βασικά δεδομένα της δημοσιονομικής κατάστασης, η Ελλάδα θα παρουσιάσει τη μεγαλύτερη μείωση χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Σας ζητούν να αλλάξετε εκ νέου τον εκλογικό νόμο, επειδή η σταθερότητα περνά και από τους κανόνες του παιχνιδιού θα αλλάξετε τον εκλογικό νόμο;
Έχω δεχθεί τέτοιες εισηγήσεις, αλλά δώσατε την απάντηση. Δεν είμαι κωλοτούμπας. Οι κανόνες του παιχνιδιού είναι σταθεροί και δεν νοείται να αλλάξουν λίγους μήνες πριν τις εκλογές. Θα πορευτούμε με τον ψηφισμένο εκλογικό νόμο. Ο ψηφισμένος νόμος δίνει το μπόνους και βάζει τον πήχη της αυτοδυναμίας στο 37% - 38%. Προτιμώ να αναλώσω την ενέργειά μου στο να πείθω τους πολίτες γιατί στις μεθεπόμενες εκλογές πρέπει η χώρα να πετύχει ισχυρή κυβέρνηση με αυτοδύναμη Νέα Δημοκρατία. Δεν τίθεται θέμα εκτός από μια περίπτωση, αν έρθει ο ΣΥΡΙΖΑ και δεχθεί ότι η κάλπη της απλής αναλογικής είναι βόμβα και συμφωνήσουμε από κοινού εκλογικό νόμο. Επειδή αυτό δεν θα συμβεί όμως, είμαι περίπου βέβαιος ότι θα πορευθούμε στις επόμενες εκλογές με τον υφιστάμενο νόμο. Έχω χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες. Αυτή τη σχέση εμπιστοσύνης που έχω με τους πολίτες δεν θα την υποθηκεύσω για κανέναν.
Οι θεσμικές διαδικασίες για τις παρακολουθήσεις είναι σε εξέλιξη. Η κυβέρνηση λέει "όλα στο φως" η αντιπολίτευση λέει ότι επιχειρείται συγκάλυψη. Ποιος ήταν ο λόγος παρακολούθησης του Νίκου Ανδρουλάκη, γιατί δεν τον έχουμε μάθει ακόμα;
Με πολύ μεγάλη ταχύτητα κινήθηκαν οι θεσμικές διαδικασίες. Είναι σοβαρή υπόθεση και λογικά εγείρει ερωτηματικά. Ανέλαβε πολιτική ευθύνη και δέχθηκα τις παραιτήσεις. Ανοίξαμε τη Βουλή νωρίτερα και συζητούσαμε έξι ώρες. Κινήθηκαν οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Έχει ήδη εκκινήσει η διαδικασία της εξεταστικής επιτροπής και αναμένεται να ολοκληρωθεί και ελπίζω να καταλήξει σε χρήσιμα συμπεράσματα. Θα έρθει προς κύρωση η ΠΝΠ που θα προσθέτει δικλείδα ασφαλείας για να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα που εντοπίστηκε και έχει να κάνει ότι σε μια νόμιμη επισύνδεση ειδικά σε ένα πολιτικό πρόσωπο χρειάζονται πρόσθετα φίλτρα. Κατά συνέπεια δεν υπήρξε καμία διάθεση για συγκάλυψη. Δεν πρόκειται όμως να κάνουμε τις μυστικές υπηρεσίες, φύλλο και φτερό. Θα εξυπηρετούσε συμφέροντα εκτός Ελλάδας. Πρέπει να υπάρχει σοβαρή λογοδοσία την οποία θέλουμε να ενισχύσουμε. Όμως υπάρχουν διατάξεις μυστικότητας που πρέπει να τηρούμε. Κατανοώ τον θυμό Ανδρουλάκη όμως επιχειρεί εργαλειοποίηση ενός πραγματικού προβλήματος. Έχει πάντα τη δυνατότητα να πάει στην ΕΥΠ και να λάβει τις απαντήσεις που η ΕΥΠ είναι σε θέση να του δώσει.
Πώς θα αντιδρούσατε αν η ΕΥΠ Τσίπρα - Καμμένου σας είχε θέσει υπό παρακολούθηση. Εκτιμάτε ότι η υπόθεση αυτή έχει γίνει τορπίλη στη σχέση σας με το ΠΑΣΟΚ;
Προφανώς και δεν είναι κανονικό να παρακολουθείται ένας πολιτικός αρχηγός. Τότε βέβαια ήταν απλά ευρωβουλευτής. Όμως κανείς δεν πρέπει να εξαιρείται δια νόμου από παρακολούθηση. Αν το Σύνταγμα το ήθελε θα το είχε προβλέψει. Τα όποια ρήγματα στην εθνική ασφάλεια θα έρθουν από προβεβλημμένα πρόσωπα. Όμως πρέπει να υπάρχουν εξαιρετικά αυστηρά φίλτρα για να μπορεί να διαταχθεί μια τέτοια νόμιμη επισύνδεση. Η παρακολούθηση ήταν νόμιμη και τεκμηριωμένη. Στο θεσμικό πλαίσιο πρέπε να είμαστε απολύτως σαφείς υπό ποιες προϋποθέσεις θα επιτρέπεται η παρακολούθηση πολιτικού ή δημοσιογράφου. Για το αν δηλητηριάζει τις σχέσεις ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Ο Ανδρουλάκης έχει αποφύγει κάθε συνάντηση μαζί μου. Δύο φορές του έχω ζητήσει. Τι πιο φυσιολογικό να βρεθούμε και να συζητήσουμε. Το απέφυγε επιμελώς. Έχει πει ότι δεν δέχεται να είμαι πρωθυπουργός σε κυβέρνηση συνεργασίας. Τον πρωθυπουργό τον διαλέγει ο λαός και όχι ο Ανδρουλάκης. Το λάθος που έγινε ήταν βούτυρο στο ψωμί του Ανδρουλάκη. Κινείται σε μια γραμμή ρήξης με τη ΝΔ που ήταν προαποφασισμένη. Με το ΚΙΝΑΛ έχουμε συγκυβερνήσει. Πολλοί ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ - ΚΙΝΑΛ βλέπουν θετικά τις μεταρρυθμίσεις μας. Είναι δικό του θέμα.
Κλείσατε το θέμα αλλαγής εκλογικού νόμου. Θα είναι κρίσιμες εκλογές και έχουμε απλή αναλογική. Θα δώσετε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης πίσω; Στις δεύτερες θα επιδιώξετε συνεργασία; Κι αν όχι θα πάτε σε τρίτες εκλογές; Τι εννοούσατε δεύτερη ευκαιρία ή συμφορά;
Για την κάλπη της απλής αναλογικής και του σοβαρού ενδεχομένου να πάμε σε δεύτερες εκλογές. Η απλή αναλογική είναι καταστροφικό σύστημα, οδηγεί σε ασταθείς κυβερνήσεις και ετερόκλητες συμμαχίες σε μια εποχή που η χώρα πρέπει να παίρνει γρήγορα αποφάσεις. Εκτιμώ ότι θα οδηγηθούμε σε δεύτερες εκλογές λόγω απλών μαθηματικών.
Αριθμητικά αν επιχειρούσαμε να προβάλλουμε στον κοινοβουλευτικό συσχετισμό που δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Θεωρητικά μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα. Να σχηματίσουν δηλαδή κυβέρνηση Τσίπρας - Ανδρουλάκης - Βαρουφάκης - Κουτσούμπας. Θα ήταν πολιτική τερατογέννεση. Θα είναι το σκαλοπάτι για να διεκδικήσουμε την αυτοδυναμία που θέλουμε. Μια αυτοδύναμη κυβέρνηση δεν είναι κατ' ανάγκη μονοκομματική. Αλλά μπορεί να οδηγήσει τη χώρα με συνέπεια και σταθερότητα.
Ο κ. Ερντογάν εντείνει την προκλητικότητα. Φοβάστε θερμό επεισόδιο, παραμένουν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί;
Θεωρώ απαράδεκτες τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου προέδρου. Εξαιρετικά προβληματική η διαρκής προκλητικότητα από το τουρκικό κατεστημένο. Πριν τις εκλογές τα κόμματα στην Τουρκία υπερθεματίζουν σε εθνικισμό αλλά υπονομεύουν τις σχέσεις καλής γειτονίας. Δεν πρόκειται να τους ακολουθήσουμε σε μπαράζ σκληρών δηλώσεων. Θα ήταν ανεύθυνο και δεν ταιριάζει στον χαρακτήρα μου. Θα δίνουμε όμως σαφείς απαντήσεις. Η Τουρκία προκαλεί την ένταση και παρουσιάζει την Ελλάδα ως δήθεν επιτιθέμενη. Δεν υπάρχει κανείς στο εξωτερικό που να πιστεύει ότι τα ελληνικά νησιά είναι απειλή για την Τουρκία. Θα χτίζουμε με ακόμα μεγαλύτερη συνέπεια τις συμμαχίες μας. Θα εξοπλίζουμε τις ΕΔ μας αλλά θα έχουμε και ανοιχτούς διαύλους με την Τουρκία. Δεν ανατίναξα εγώ τις γέφυρες με την Τουρκία. Είμαι πάντα ανοιχτός να συναντήσω τον Ερντογάν. Εκείνος δεν θέλει. Αλλά τα έχω ξανακούσει αυτά. Και τελικά συναντηθήκαμε και θα συναντηθούμε και πάλι. Υπάρχει στην Πράγα η συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής πολιτικής κοινότητας που η Τουρκία μπορεί να παραβρεθεί. Όμως να γνωρίζει η Τουρκία ότι αν βρεθεί εκεί θα βρεθεί αντιμέτωπος με την ελληνική επιχειρηματολογία.
Η στήριξη για το ρεύμα στους πολίτες θα συνεχιστεί οριζόντια; 700.000 νοικοκυριά άκουσαν για ειδικές πρόνοιες αλλά δεν εξειδικεύτηκαν. Σας ανησυχεί ο χειμώνας που έρχεται ότι θα είναι τόσο δύσκολος και κοινωνικά;
Αύριο θα υπάρξει εξειδίκευση των μέτρων. Να σας δώσω όμως κάποιες επεξηγήσεις για τα μέτρα. Πράγματι εξετάζουμε έναν τρόπο στήριξης των τιμών του ρεύματος που να δίνει κίνητρα στους πολίτες για εξοικονόμηση ενέργειας. Είναι επιβεβλημμένο. Σκοπός δεν είναι μόνο οι χαμηλές τιμές αλλά και η μείωση της κατανάλωσης. Είναι γενικό πλαίσιο που θα ισχύει από τον Οκτώβριο και μετά. Κάθε νοικοκυριό ασχέτως κατανάλωσης θα λάβει στήριξη. Η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες τιμές και με ΦΠΑ σε όλη την Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι προτελευταία στις τιμές ρεύματος για τον Αύγουστο του '22. Η Ρώμη έχει διπλάσιες τιμές. Το λέω γιατί εξακολουθεί να υπάρχει διαστροφή της πραγματικότητας από την αντιπολίτευση που λέει ότι έχουμε το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρώπη. Για το φυσικό αέριο, εκεί είναι το μεγάλο πρόβλημα. Οι τιμές είναι 10 φορές πάνω σε σχέση με πριν δύο χρόνια.
Θα επεκτείνουμε το επίδομα θέρμανσης. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα κάνουμε παρέμβαση στην αντλία. Θα μειώσουμε την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης για να αλλάξουν νοικοκυριά από φυσικό αέριο σε πετρέλαιο. Θα υπάρχει και επιδότηση στην τιμή του φυσικού αέρίου. Θα καλύπτεται και από τις εταιρείες και από τον κρατικό προϋπολογισμό για να υπάρχει λογική τιμή. Δεν θα έχει σχέση η τελική τιμή με την εμπορική που υπάρχει σήμερα.
Προσβλέπουμε και στις ευρωπαϊκές αποφάσεις. Εισηγηθήκαμε εδώ και 7 μήνες επιβολή πλαφόν συνολικά στην τιμή του φυσικού αερίου. Όχι μόνο πλαφόν στο ρωσικό φυσικό αέριο. Η Ευρώπη θα εισηγηθεί μηχανισμό ανάκτησης κερδών των παραγωγών ενέργειας που ήδη έχουμε εφαρμόσει. Η Ελλάδα είναι πρωτοπόρος. Οι προτάσεις της επιτροπής θα κινηθούν ακριβώς σ' αυτήν την κατεύθυνση.
Καταγγέλλετε επιβουλές δυνάμεων από το εξωτερικό. Είναι σοβαρές αυτές οι καταγγελίες. Έχετε τέτοια στοιχεία μπορείτε να κατονομάσετε τις δυνάμεις αυτές; Είναι μόνο δυνάμεις από το εξωτερικό;
Η εργαλειοποίηση του φυσικού αερίου, η μετατροπή του σε όπλο για την αναταραχή στην Ευρώπη είναι δηλωμένη ρωσική πολιτική. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως όλες οι ευρωπαϊκές χώρες. Ίσως η Ρωσία να περίμενε διαφορετική στάση από την Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα τάχθηκε με τη σωστή πλευρά, του αμυνόμενου. Το πρόβλημα που αναφέρθηκα είναι ευρωπαϊκό. Υπάρχουν εκλογές στη Σουηδία. Η χώρα κινητοποιείται για να μην υπάρχουν παρεμβάσεις των Ρώσων. Υπάρχουν φίλα προσκείμενες δυνάμεις στους Ρώσους, παντού. Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση ώστε να μην υπάρχουν τέτοιες παρεμβάσεις. Να μην τις επιτρέψουμε στην πατρίδα μας και να μην επηρεάσουν τις εκλογές. Έχουμε στοιχεία για παρεμβάσεις που έγιναν στο παρελθόν σε παρεμβάσεις της αμερικανικής δικαιοσύνης. Υπήρχε σκοπός να χτιστεί δίκτυο το 2016.
Για το ζήτημα της Τουρκίας, επαναλαμβάνω τη δήλωση Ερντογάν ότι θα ήθελε κάποιον άλλον πρωθυπουργό στη χώρα. Όμως γι αυτό αποφασίζει ο κυρίαρχος ελληνικός λαός. Για δυνάμεις εντός της χώρας. Όλη η αντιπολίτευση θέλει να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές με απλή αναλογική. Είναι αποσταθεροποιητική ενέργεια. Θα κινδυνεύσουμε σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία να εκχωρήσουμε την αρμοδιότητα διακυβέρνησης σε υπηρεσιακή κυβέρνηση. Την ώρα που πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις κάθε μέρα. Που μπορεί αύριο να ξαναβρεθούμε αντιμέτωποι με μια κρίση στον Έβρο. Αυτό συνιστά ενέργεια που δεν προωθεί τη σταθερότητα στη χώρα. Η κυβέρνηση πρέπει να ολοκληρώσει την τετραετία. Ελπίζω του χρόνου με τη στήριξη του ελληνικου λαού να ξαναείμαι σ' αυτή τη θέση.
Η Αθήνα έχει διεθνοποιήσει την τουρκική επιθετικότητα. Η Τουρκία απειλεί με εισβολή στη χώρα μας. Επιδεικνύει αντισυμμαχική συμπεριφορά, αρνείται να εφαρμόσει κυρώσεις στη Ρωσία. Προχθές απείλησε τις ΗΠΑ για τα μαχητικά. Σκέφτεται η Αθήνα να θέσει στο ΝΑΤΟ ζήτημα κυρώσεων;
Αναδείξατε από την ερώτηση την έκταση της τουρκικής προκλητικότητας και τον προβληματισμό που υπάρχει σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσας για μια χώρα που τυπικά είναι μέλος του ΝΑΤΟ αλλά έχει στρατηγική συνεργασία με τη Ρωσία, δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας, προμηθεύεται κρίσιμο εξοπλισμό από τη Ρωσία, μιας χώρας που υιοθετεί νεοεπεκτατική ρητορική, που σήμερα μετά τη ρωσική εισβολή φαντάζει τελείως ξένη για το ΝΑΤΟ και το δυτικό κόσμο. Από εκεί και πέρα το ΝΑΤΟ σε όλη την ιστορία του έχει επιδιώξει το ρόλο του ουδέτερου.
Αλλά η στάση απέναντι στην Τουρκία αλλάζει. Δεχόμαστε κατηγορίες ότι κάνουμε λόμπι να μην πουληθούν F-16 στην Τουρκία. Αμερικανικές κυρώσεις είχαν επιβληθεί από όταν η Τουρκία πήρε S-400. Υπάρχει άποψη στο Κογκρέσο ότι είναι δύσκολη η πώληση όπλων στην Τουρκία. Η Ελλάδα δεν θα απεμπολήσει τη δύναμη των συμμάχων της. Αποτελεί χρέος μου να ασφαλίσω τη χώρα με αποτρεπτική ικανότητα, αλλά και να οικοδομώ στέρεες συμμαχίες για να καταλάβει η Τουρκία ότι ο δρόμος που ακολουθεί είναι αδιέξοδος.
Θα ήθελα να έχουμε σχέσεις που αρμόζουν σε δύο γείτονες που συνδέονται από μακρά ιστορική διαδρομή. Να μην σκαλίζουμε συνέχεια το παρελθόν αλλά το πώς θα πορευθούμε στο μέλλον. Δυστυχώς δεν βλέπω αυτή την προσέγγιση από πλευράς Τουρκίας. Θα ήταν καλό κάποια στιγμή να αντιληφθούν ότι η στρατηγική τους είναι αδιέξοδη.
Πού βρίσκονται οι επικοινωνίες, συνεννοήσεις για τη συνάντηση με τον πρόεδρο Μπάιντεν. Υπάρχει κάποια εξέλιξη;
Δεν γνωρίζω να εκκρεμεί προγραμματισμένη συνάντησή μου με τον πρόεδρο Μπάιντεν. Είχα συνάντηση μαζί του, απευθύνθηκα στον αμερικανικό Κογκρέσο. Θα τον συναντήσω κοινωνικά στο πλαίσιο της παρουσίας μου στον ΟΗΕ. Ουδέποτε υπήρχε τέτοιο θέμα.
Λένε ότι επιδοτείτε τις εταιρείες και όχι τους καταναλωτές. Μπορείτε να διαβεβαιώσετε για την ενεργειακή επάρκεια και όχι διακοπές ρεύματος;
Για το ζήτημα των τιμών απάντησα. Ξαναδείχνω τον πίνακα. Να σταματήσει η παραπληροφόρηση. Δεν είναι δυνατόν να κινούμαστε σε κόσμο fake news σε κρίσιμα ζητήματα. Να μην αναπαράγονται ψέμματα με αυτή τη συχνότητα. Μπορώ να διαβεβαιώσω, ότι έχουμε κάνει ότι χρειαστεί για να εξασφαλιστεί πλήρως η ενεργειακή επάρκεια. Και η τροφοδοσία της χώρας με φυσικό αέριο. Έχουμε φροντίσει να έχουμε δεσμεύσει επαρκή φορτία LNG, διπλασιάσαμε τη χωριτικότητα της Ρεβυθούσας και ταυτόχρονα έχουμε προχωρήσει σε πρωτοβουλίες για να μειώσουμε τη ζήτηση φυσικού αερίου. Να μετατρέψουμε μονάδες που καίνες φυσικό αέριο σε diesel. Σημαντική αύξηση της παραγωγής από λιγνίτη για να είμαστε έτοιμοι και για το χειρότερο ενδεχόμενο της διακοπής του φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Σημαντικότερη είδηση του καλοκαιριού ότι τον Ιούλιο ήμασταν 380.000 λιγότεροι. Έχουμε πρωτοβουλίες για το δημογραφικό;
Η πιο σημαντική πρόκληση που αντιμετωπίζει η χώρα. Ενδεικτικά η δική μας κυβέρνηση έδωσε 2000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται. Σημαντική ανακούφιση που καλύπτει τα πρώτα έξοδα. Ενισχύσαμε τον αριθμό παιδιών που μπαίνουν σε παιδικούς σταθμούς. Πρέπει να δίνουμε τη δυνατότητα και στις μητέρες να ξέρουν ότι μπορούν να αφήσουν κάπου το παιδί τους. Να μην είναι πάρκινγκ παιδιών αλλά να αναπτύσσει δεξιότητες.
Αναπτύξαμε τις νταντάδες της γειτονιάς. Προσπαθούμε να στηρίξουμε το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ώστε η απόκτηση δεύτερου - τρίτου παιδιού να μην είναι δυσβάσταχτο βάρος. Οι τάσεις του δημογραφικού είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσμες. Θα άξιζε τον κόπο να υπηρετήσουμε μια μακροχρόνια πολιτική με τη μέγιστη δυνατή πολιτική συναίνεση. Θα έπρεπε να μας απασχολεί περιφερειακά να φέρουμε πίσω κόσμο στην περιφέρεια. Για μένα είναι πολιτική προτεραιότητα για την επόμενη τετραετία.
Θα επιδιώξετε συνάντηση με Ερντογάν στην Πράγα ή τις ΗΠΑ; Τα ελληνοτουρκικά θα είναι στην ατζέντα της συνάντησης με τον Μακρόν τη Δευτέρα;
Για το δεύτερο προφανώς και ναι αλλά θα συζητήσουμε και για περιφερειακά ζητήματα και θα επανεπιβεβαιώσουμε τη στρατηγική συμμαχία μεταξύ των δύο χωρών. Είναι σχέση πολύ σημαντική για την πατρίδα μας. Δεν μπορώ να πιάσω από τον λαιμό τον Ερντογάν να του πω να συναντηθεί μαζί μου. Αλλά είμαι πάντα θετικός για συνάντηση με τον κ. Ερντογάν. Η κλήση του Ερντογάν στην Πράγα είναι έμμεση αναγνώριση και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αν έρθει θα είναι ευκαιρία να μιλήσουμε ανοιχτά και να εξηγήσουμε γιατί θεωρούμε ότι η στάση τους είναι προκλητική και γιατί θεωρούμε ότι η Τουρκία δεν έχει κέρδος απ' αυτό.
Είπατε τερατογένεση μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΠΑΣΟΚ - ΚΚΕ - Μερα25; Αναφερθήκατε στη συγκυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου. Πώς αντιμετωπίζετε την κριτική Βενιζέλου που με δική σας πρόταση τοποθετήθηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης;
Θέλω να γνωρίζουν οι Έλληνες πολίτες, ότι υπάρχει πιθανότητα συγκρότησης κυβέρνησης με πρωθυπουργό Τσίπρα στήριξη Ανδρουλάκη - Βαρουφάκη και ανοχή Κουτσούμπα. Θέλω να το ξέρουν ότι με πρώτο κόμμα τη ΝΔ στην απλή αναλογική μπορεί να συμβεί αυτό. Γι αυτό η πρώτη κάλπη έχει τόσο σημαντικά χαρακτηριστικά. Γιατί λένε κάποιοι τι σημασία έχει αφού δεν μπορεί να προκύψει κυβέρνηση. Να καταστήσω απολύτως σαφές ότι μαθηματικά υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο. Όλη η στάση του ΠΑΣΟΚ και του κ. Ανδρουλάκη με κάνει να πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ.
Για τον Βενιζέλο. Τον σέβομαι σαν πολιτική και επιστημονική οντότητα. Δεν συμφωνώ πάντα μαζί του, όπως στην περίπτωση των παρακολουθήσεων. Για το ζήτημα του επιτελικού κράτους έχω συγκεκριμένες απόψεις αλλά τελικά να σας πω ότι με τον κ. Βενιζέλο και άλλους που προέρχονται από το χώρο του ΠΑΣΟΚ μάλλον αυτά που μας ενώνουν είναι περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν. Άλλωστε κι εκείνος κατηγορήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ ότι χρηματίστηκε από τη Novartis. Και βέβαια θεωρώ ότι η επιλογή που έκανα για την Επιτροπή Σοφών ήταν σωστή. Μπορεί να φέρει εις πέρας αυτή την αποστολή.
Για την ενεργειακή κρίση. Η λύση δεν μπορεί να είναι επαρκής αν δεν είναι κοινοτική, είπατε χθες. Οι εταίροι όμως δυσκολεύονται όμως να συμφωνήσουν σε μέτρα. Γιατί καθυστερεί η ΕΕ; Θα τα καταφέρει να πάρει αποφάσεις και αν δεν πάρει το κράτος μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει; Έχουμε κάνει κάτι λάθος;
Επιλέξαμε να δρομολογήσουμε μηχανισμό ανάκτησης των υπερκερδών που θα αποτελέσει τη βάση των συστάσεων της Κομισιόν. Χρειάζεται και ενίσχυση από τον προϋπολογισμό. Είναι σημαντικό να συγκρατήσουμε τις τιμές του φυσικού αερίου. Γι αυτό και η πρόταση η ελληνική για πλαφόν. Η ελληνική κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να στηρίζει επιχειρήσεις και νοικοκυριά γιατί η Οικονομία πηγαίνει καλά. Και είναι ανάπτυξη που στηρίζεται σε εξωστρέφεια, επενδύσεις.
Έχει συντελεστεί σημαντικότατη μεταστροφή του παραγωγικού μοντέλου. Είναι μακροχρόνιος στόχος που υλοποιείται. Η Οικονομία αναπτύσσεται γρήγορα γιατί προσελκύει επενδύσεις. Καθώς αυξάνεται ο πλούτος θα μπορέσει να στηρίξει τα ταμεία που στη συνέχεια θα στηρίξουν τους πολίτες. Η υπέρβαση στον Τουρισμό δεν ήρθε τυχαία. Ήταν αποτέλεσμα πολιτικής που έκανε τη χώρα ελκυστικό προορισμό. Δεν υπάρχει καμία περίπτωση να κινηθούμε πέρα από τα όρια που ορίζει το Γενικό Λογιστήριο για να πετύχουμε τους δημοσιονομικούς στόχους. Πολύ μικρές υπερβάσεις είναι ανεκτές. Σε καμία περίπτωση όση κι αν είναι η πίεση μιας αντιπολίτευσης του «Δώσ' τα όλα» δεν πρόκειται να ενδώσουμε σε τέτοιες πιέσεις. Ό,τι κάνουμε είναι κοστολογημένο, μετρημένο και μπορεί να εφαρμόζεται μέχρι να ξεπεράσουμε αυτή την εισαγόμενη κρίση.
Τους τελευταίους μήνες το πρόβλημα με τις μεταναστευτικές ροές και την εργαλειοποίηση εκ μέρους της Τουρκίας είναι έντονο. Πόσο προετοιμασμένη είναι η χώρα για να ανταποκριθεί σε πίεση στα σύνορα; Υπάρχει διχογνωμία για το ρόλο των ΜΚΟ που αναπαράγουν τη ρητορική της Άγκυρας για επαναπροωθήσεις;
Η χώρα είναι έτοιμη για οποιαδήποτε πρόκληση στο μέτωπο των μεταναστευτικών ροών. Όταν λέμε ότι φρουρούμε τα σύνορα με αποτελεσματικότητα το εννοούμε και θα συνεχίσουμε. Εκφράζω τις θερμές ευχαριστίες σε Λιμενικό, Αστυνομία, ΕΔ που συμβάλλουν να προστατεύσουμε τα σύνορά μας όχι από κατατρεγμένους πρόσφυγες αλλά από ανθρώπους που εργαλειοποιούνται από τη γείτονα αλλά και τα δίκτυα διακινητών.
Θα συνεχίσουμε αταλάντευτοι. Ενισχύουμε τα χερσαία σύνορα με φυσικό φράχτη, με επιπλέον μέτρα επιτήρησης και θα εξακολουθούμε να στέλνουμε το μήνυμα της ενεργητικής αποτροπής σε όσους θεωρούν ότι μπορούν να μας ασκήσουν γεωπολιτικής πίεσης.
Εκτιμώ τον ρόλο των περισσότερων οργανώσεων και νοιάζονται για τον ανθρώπινο πόνο. Όχι όλες όμως. Για κάποιες το προσφυγικό είναι μπίζνα. Ξέρουμε κι εμείς ποια με ποιες οργανώσεις θέλουμε να συνεργαζόμαστε και ποιες είναι προβληματικές. Επαναλαμβάνω ότι η εργαλειοποίηση προσφύγων πρέπει να είναι και πολιτικά κατακριτέα. Οι άνθρωποι που πρέπει να πάρουν καθεστώς προστασίας, έχουμε επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες, έχουμε αποφορτίσει τις δομές, γιατί πολύ απλά έχουμε πολύ μικρότερες ροές.
Μετά τον πόλεμο ο κόσμος ανησυχεί. Άνοιξε η όρεξη της Τουρκίας. Οι απειλές, η αύξηση των παραβιάσεων συνιστούν προκαταρκτικές πολεμικές κινήσεις;
Η απάντηση είναι όχι. Δεν μπορώ να διανοηθώ σύρραξη Ελλάδας - Τουρκίας με την Τουρκία επιτιθέμενη στην ελληνική εθνική κυριαρχία. Αν συνέβαινε η Τουρκία θα έπαιρνε απάντηση απολύτως καταλυτική. Γνωρίζει πολύ καλά την επάρκεια των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Πρέπει να κοπεί ο βήχας σε όποιον φαντασιώνεται μια τέτοια πολιτική.
Παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες τα νοσοκομεία της Στερεάς Ελλάδας διανύουν την πιο δύσκολη φάση τους. Μεταφέρονται γιατροί από τα ΚΥ της Περιφέρειας για να μείνουν ανοιχτές οι κλινικές. Βασική αιτία η άρνηση των γιατρών να εργαστούν στα νοσοκομεία της περιφέρειας. Αν οι γιατροί δεν θέλουν να έρθουν στη Λαμία τι γίνεται στις ακριτικές περιοχές. Πώς θα αντιμετωπιστεί η κατάσταση;
Είναι σημαντικό θέμα και μας απασχολεί η στελέχωση περιφερειακών νοσοκομείων. Όσο πιο ακριτική η περιοχή τόσο πιο δύσκολο. Θα προχωρήσουμε στην κατά προτεραιότητα στελέχωση. Δεν πρέπει οι πολίτες να νιώθουν ότι θα τύγχαναν καλύτερης περίθαλψης σε μια μεγάλη πόλη. Υπήρχε μια διαφορετική επίδοση των νοσοκομείων σε σχέση με μεγάλα νοσοκομεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα. Μας προβληματίζει.
Αυτός ο εξορθολογισμός του υγειονομικού χάρτη της χώρας πρέπει επιτέλους να προχωρήσει. Μπορεί να έχουμε νοσοκομειακές δομές σε κοντινή απόσταση και να μην καλά στελεχωμένες. Απολύτως πειστοί στη δέσμευση ότι δεν θα κλείσει καμία δομή πρέπει να σκεφτούμε αναδιάταξη των δυνάμεων. Είναι δύσκολη άσκηση που είναι στην ατζέντα της δεύτερης τετραετίας. Αλλά είναι σχεδιασμός απολύτως απαραίτητος.
Υπάρχει κριτική ότι τα κεφάλαια πάνε στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις και όχι στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα.
Όποιος την ασκεί δεν έχει μελετήσει καλά που θα διατεθούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Σημαντικά εγγυοδοτικά εργαλεία θα δώσουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ΜμΕ επιχειρήσεις. Αντικρούω την κριτική λέγοντας ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν σχεδιαστεί για να πάνε σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία και Οικονομία.
Γυναικοκτονίες;
Αποδέχομαι τον όρο γιατί θέλω να προσδιορίσω με αυτόν τον τρόπο, ότι τα εγκλήματα αυτά που κάποτε χαρακτηρίζαμε εγκλήματα πάθους και τα κρύβαμε κάτω από το χαλί και θεωρούσαμε ότι ήταν μέρος της εγκληματικής δραστηριότητας που μπορεί να έφταιγε και λίγο η γυναίκα πρέπει να αποκτήσουν ιδιαίτερο χαρακτηρισμό που όμως δεν πρέπει να αποκτήσει ιδιαίτερη και νομική κατοχύρωση. Έχουμε πλαίσιο για τις ανθρωποκτονίες και δεν δέχομαι ότι μια γυναικοκτονία είναι πιο απεχθής από τη δολοφονία ενός παιδιού ή ενός ηλικιωμένου. Ναι στον όρο για τον δημόσιο διάλογο, ναι σε όλες τις δράσεις που δίνουν τη δυνατότητα στις γυναίκες να καταφύγουν κάπου.
Ανακοινώσατε στεγαστικό πρόγραμμα με επίκεντρο τους νέους. Θα ξεκινήσει άμεσα η εφαρμογή, θα είναι τα κριτήρια ευέλικτα. Για τα 5,5 δισ. αν πάει πάρα πολύ καλά η Οικονομία, μπορεί να δούμε και νέα μέτρα στήριξης.
Ας αφομοιώσουμε και ας δρομολογήσουμε αυτά που ανακοινώσαμε. Κάθε υπέρβαση των στόχων μας κάνει να αισθανόμαστε ότι αν χρειαστεί κάτι παραπάνω θα μπορέσουμε να το καλύψουμε. Θα δοθεί αύριο στους συναρμόδιους υπουργούς η ευκαιρία να τα εξηγήσουν. Το πρόγραμμα για τους φοιτητές θα γίνει άμεσα. Το πρόγραμμα με το επιτόκιο του δανείου, η αύξηση του ορίου της Gonden Visa για να μην υπάρχει ο ανταγωνισμός θα είναι άμεσα. Άλλα χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο. Οι φοιτητικές εστίες. Γίνεται μεγάλη συζήτηση για τους φοιτητές που αναγκάζονται να αλλάξουν πόλη και πόσο ακριβό είναι να βρουν σπίτι.
Με τη διπλή επιδότηση σε όσους συγκατοικούν αυξάνουμε ζήτηση για μεγαλύτερα σπίτια. Οι φοιτητικές εστίες είναι πολύ σημαντικές. Τα Πανεπιστήμια έχουν χώρους που με ΣΔΙΤ μπορούν να δώσουν σε πολύ χαμηλό τίμημα. Πολύ σημαντική και η αντιπαροχή. Το κράτος έχει οικόπεδα που δεν μπορεί να αξιοποιήσει. Θα γλιτώσουμε το κόστος και θα επιστρέψουν στο δημόσιο. Υπάρχουν περιοχές που μπορούν να αναπτυχθούν σε αυτή την κατεύθυνση και έχουμε και εργαλεία που θα κάνουν αυτή τη δράση ακόμα πιο αποδοτική.
Έχουμε πάρα πολλά διαμερίσματα κλειστά. Πρέπει να αυξήσουμε την προσφορά σπιτιών για να συγκρατήσουμε τις τιμές. Το σχέδιο είναι επεξεργασμένο, οποιαδήποτε άλλη ενδιαφέρουσα πρόταση, επεξεργασμένη, είμαι διατεθειμένος να την αξιολογήσω σοβάρά.
Κάνατε αναφορά στις κοινωνικές ανισότητες. Ποια είναι η απάντησή σας στην αντιπολίτευση.
Η μεγαλύτερη ανισότητα είναι η ανεργία. Η καλύτερη πολιτική αντιμετώπισης είναι η πολιτική που μειώνει την ανεργία και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας. Τα αποτελέσματα μιλάνε μόνα τους. Έχουμε τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση της ανεργίας στην Ευρώπη. Θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε σ' αυτή την κατεύθυνση για να αντιμετωπίσουμε τον πυρήνα των κοινωνικών ανισοτήτων. Εμείς είμαστε η κυβέρνηση που μείωσε τους φόρους για όλους, που αύξησε τον κατώτατο μισθό κατά 63 ευρώ. Αποδείξαμε ότι μέσα από την επιδοματική μας πολιτική στηρίξαμε τους πιο αδύναμους. Το κάναμε και πέρσι, θα το κάνουμε και φέτος. Το όραμά μου για την ανάπτυξη που θέλω, είναι να μειώνει και όχι να διευρύνει τις ανισότητες. Δίκαιη κοινωνία είναι αυτή που περιορίζει τις ανισότητες. Δεν θα δεχθούμε από κανέναν να διαφημίζει το μονοπώλιο της κοινωνικής ευαισθησίας. Κινούμαστε στη σωστή κατεύθυνση και έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε.
Η αντιπολίτευση σας κατηγορεί για πρόωρη απολιγνιτοποίηση. Μήπως όντως βιαστήκατε; Στη Θεσσαλονίκη υπάρχει ευρεία χρήση του φυσικού αερίου, τους καλείτε να επιστρέψουν στο πετρέλαιο.
Ναι για την παρούσα συγκυρία, τουλάχιστον για όσους μπορούν να το κάνουν. Θα είναι πιο φθηνό να θερμανθούν φέτος. Θα υπάρξει όμως στήριξη και στο φυσικό αέριο. Σταδιακά η παραγωγή λιγνίτη μειώνεται εδώ και μια δεκαετία. Πολλές μονάδες φτάνουν στο τέλος της ζωής τους. Η απολιγνιτοποίηση ως μακροχρόνια πολιτική είναι μονόδρομος. Έχουμε σχεδιάσει στήριξη περιοχών που είχαν λιγνίτη. Η καταφυγή στον λιγνίτη είναι προσωρινή. Όταν οι τιμές του φυσικού αερίου προσαρμοστούν και πάλι ο λιγνίτης δεν θα έχει οικονομικό νόημα για τη χώρα. Θα τον χρησιμοποιούμε τουλάχιστον στην Πτολεμαΐδα 5 για να διευρύνουμε το ενεργειακό μας μίγμα.
Όλη η αντιπολίτευση, συνταγματολόγοι, στελέχη της δικής σας παράταξης όπως ο Κώστας Καραμανλής συμφωνούν ότι το απόρρητο της δράσης της ΕΥΠ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συγκάλυψη των υποκλοπών. Η κυβέρνηση συνεχίζει να καλύπτεται πίσω από το απόρρητο;
Διαφωνώ με τις απόψεις αυτές. Έχουμε επιχειρηματολογήσει σχετικά με το απόρρητο. Δεν θεωρώ ότι αυτή η προστασία του απορρήτου, πρέπει να αρθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση. Καταλαβαίνω την εργαλειοποίηση από την αντιπολίτευση. Λογικό και επόμενο είναι. Το να καλλιεργείται η εικόνα ότι όλη η πολιτική ζωή περιστρέφεται γύρω από τις παρακολουθήσεις υπάρχει απόσταση. Πρέπει να διερευνηθεί αλλά δεν είναι το μόνο θέμα που απασχολεί.
Παρατηρείται μετατόπιση του παραγωγικού μοντέλου. Θεωρείτε ότι στηρίζεται επαρκώς η ελληνική βιομηχανία; Οι βιομήχανοι εκπέμπουν σήμα κινδύνου, ζήτησαν εξαίρεση από τη μείωση κατανάλωσης 15%. Θα ικανοποιήσετε τα αιτήματά τους;
Δεν θα κάνω προβλέψεις για το πως θα κινηθούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι δύσκολο να πετύχουμε ομοφωνία για κρίσιμες αποφάσεις. Θα αναμένω τις τελικές προτάσεις της Επιτροπής που θα έρθουν και σε επίπεδο αρχηγών κρατών. Η ελληνική βιομηχανία έχει κάνει πρόοδο. Όσες επιχειρήσεις άντεξαν την κρίση έγιναν πιο ανταγωνιστικές. Το ζήτημα του κόστους ενέργειας είναι κρίσιμο για την ελληνική βιομηχανία.
Είναι δεδομένο ότι στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για το ρεύμα θα λάβουμε υπόψιν και τη βιομηχανία. Το πρόσθετο κόστος όμως είναι μια πραγματικότητα που θα ταλανίσει τις ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Σας διαβεβαιώνει ότι δεν θα βρεθούν σε δυσχερέστερη θέση. Αλλά μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Αναζητούνται εναλλακτικά καύσιμα. Οι επιχειρήσεις θα στηριχτούν.
Είπατε πως είμαστε σε πόλεμο. Η Ευρώπη έχει επιβάλει κυρώσεις. Υπάρχει μια συζήτηση αν οι κυρώσεις λειτουργούν ως μπούμερανγκ εις βάρος της Ευρώπης. Υπάρχει μια ερώτηση μέχρι πού θα πάει. Πρέπει να τα βρει η Ευρώπη με τη Ρωσία για να σταματήσει ο ενεργειακός πόλεμος; Κάποιοι επενδύουν στις ΑΠΕ, όμως δεν υπάρχουν δίκτυα και όσα υπάρχουν θέλουν αναβάθμιση;
Από την πρώτη στιγμή των κυρώσεων που ήταν εκτενείς. Οι σημαντικότερες που έχουν επιβληθεί ποτέ, γνωρίζαμε ότι θα υποβάλαμε τις κοινωνίες μας σε επώδυνη διαδικασία. Αυτό ήταν το τίμημα για την ρωσική επιθετικότητα που δεν αφορά μόνο την Ουκρανία. Αφορά υπαρξιακά όλη την Ευρώπη. Προφανώς η Ρωσία θα χρησιμοποιούσε την εξάρτηση της Ευρώπης. Γι αυτό δουλεύουμε για την απεξάρτηση. Αυτή η πορεία θα είναι μονοσήμαντη. Δεν μπορεί να αναστραφεί πια. Θα επιμείνουμε σ' αυτή την πολιτική. Να θωρακίσουμε τις δημοκρατίες μας για να μην παίζει η Ρωσία παιχνίδια με τις ευρωπαϊκές εκλογές. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει δυνατότητα αλλαγής αυτής της στρατηγικής.
Η Ελλάδα παράγει το 50% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ΑΠΕ. Είμαστε μέσα στις 10 πρώτες χώρες στον κόσμο. Υπάρχει δραματική επιτάχυνση τα τελευταία τρία χρόνια. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ενδιαφερόταν γι αυτό. Υπάρχουν όμως προβλήματα. Σε σχέση με τη χωροθέτηση, καθώς αντιδρούν οι τοπικές κοινωνίες. Έχουμε αρκετές περιοχές όμως που μπορούμε να προσθέσουμε αιολικό δυναμικό. Χρειαζόμαστε δίκτυο και χώρο στο δίκτυο για να μπορούν να μπαίνουν νέες επενδύσεις. Είναι σημαντικό σήμερα να δώσουμε στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να παράγουν το ρεύμα που οι ίδιες καταναλώνουν. Να αγοράζουν και να πουλάνε ενέργεια από το δίκτυο. Μας απασχολεί το πρόβλημα, θα δώσουμε απαντήσεις.
Μιλήσατε για τερατογένεση, αφού θα πάμε με τον ίδιο εκλογικό νόμο, αποκλείεται κάποιο κόμμα για μετεκλογικές συνεργασίες; Πόσο κοντά είστε με Βελόπουλο;
Καθόλου. Η πρόθεση της ΝΔ, είναι στη δεύτερη κάλπη να πάρει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Αυτοδύναμη δεν είναι μονοκομματική. Έχουμε τη δυνατότητα να εντάσσουμε στελέχη που δεν προέρχονται από τη Νέα Δημοκρατία. Η σημερινή κυβέρνηση είναι μονοκομματική αλλά πολύ διευρυμένη. Ο ελληνικός λαός θα κρίνει τελικά αν θέλει η ΝΔ να κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση ή να διερευνύσουμε μετά τις δεύτερες εκλογές μια συνεργασία. Αν ο λαός είναι ικανοποιημένος να μας δώσει μια δεύτερη εντολή προόδου ώστε να μην ξαναφλερτάρουμε με τη συμφορά. Αν όχι εμείς ποιοι; Ποια είναι η εναλλακτική πρόταση σήμερα; Κανείς άλλος δεν έχει εκφράσει διαφορετική πρόταση διακυβέρνησης. Δεν είναι αλαζονικό το αν όχι εμείς, ποιοι;
Είναι πραγματικό δίλημμα. Εμείς κυβερνήσαμε. Έχει προηγηθεί κι άλλη κυβέρνηση. Το δίλημμα Μητσοτάκης ή Τσίπρας ο πολίτης το καταλαβαίνει. Ο αρχηγός του πρώτου κόμματος πρέπει να είναι πρωθυπουργός. Ισχύει και για μένα και για τον Τσίπρα και για τον Ανδρουλάκη.
Είπατε ότι «σύντομα η Θεσσαλονίκη θα βρει τη θέση που της ταιριάζει». Ποια είναι αυτή. Το 2019 είχατε θέσει ορίζοντα για το Μετρό τον Απρίλιο του 2023, τώρα λέτε για το τέλος του 2023.
Για τη Θεσσαλονίκη του 2030, να σας ξαναδείξω το κατατοπιστικό φυλλάδιο που παρουσιάζει τα σημαντικά έργα που δρομολογούμε. Σε καμία άλλη πόλη δεν υπάρχει τέτοια συγκέντρωση έργων. Μια πόλη εξωστρεφή, μια πόλη με τη δική της ταυτότητα. Το 2022 για τη Θεσσαλονίκη είναι εξαιρετική χρονιά. Βρίσκει τη δική της ταυτότητα ως αυτόνομος προορισμός. Πόλη καινοτομίας, εκπαίδευσης. Γίνονται σημαντικά βήματα εξωστρέφειας από τα Πανεπιστήμια.
Η Θεσσαλονίκη θα είναι η πραγματική πρωτεύουσα των Βαλκανίων. Δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να το κάνουμε πράξη. Όταν ολοκληρωθεί ο σταθμός της Βενιζέλου όλοι θα καταλάβουν τι εννοούμε. Ο λόγος που πάμε στο τέλος του 2023 είναι επειδή κάποιοι δεν ήθελαν ποτέ τον σταθμό της Βενιζέλου. Αυτοί έχουν την ευθύνη της καθυστέρησης. Αυτό που φάνταζε ως ανέκδοτο θα γίνει πραγματικότητα. Τότε θα αντιληφθεί η πόλη την τεράστια σημασία αυτού του έργου. Το Μετρό είναι έργο επιβίωσης για τη Θεσσαλονίκη. Αν δεν ολοκληρωνόταν θα έκοβε τα πόδια της πόλης.
Δεν ακούσαμε στην ομιλία σας έναν απολογισμό για τα θέματα της ασφάλειας του πολίτη. Τα δελτία βρίθουν εγκλημάτων. Υπάρχουν ακόμα άβατα. Θεωρείτε ότι η κυβέρνηση κέρδισε το στοίχημα της ασφάλειας του πολίτη;
Έχει γίνει σημαντική πρόοδος. Καταλαβαίνω αυτό που λέτε και θα πρέπει να μας προβληματίσει ότι πράγματι τα περιστατικά βίας μονοπωλούν πολλές εκπομπές δίνοντας μια εικόνα που δεν αντιστοιχεί στα δεδομένα.
Πάρα πολλά άβατα έχουν ξεριζωθεί, δεν υπάρχει άβατο των Εξαρχείων. Στα Πανεπιστήμια προχωράμε με δυσκολίες στην εφαρμογή του νόμου για την Πανεπιστημιακή Αστυνομία. Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να ανεχθούμε νέες εντάσεις στα Πανεπιστήμιο. Οφείλουμε να κάνουμε τα Πανεπιστήμια ασφαλή. Σ' αυτό πιστεύω ότι συμφωνεί όλη η κοινωνία.
Η ενίσχυση της Αστυνομίας έπαιξε το ρόλο της. Είμαστε αντιμέτωποι με καινούργιες μορφές βίας που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο κατασταλτικά. Υπάρχει εφηβική βία, συμμορίες ανηλίκων. Η απάντηση εκεί δεν είναι μόνο κατασταλτική. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Υπάρχουν μουσικές επιλογές που προάγουν ανοιχτά τη βία. Σε μια κοινωνία ελεύθερης έκφρασης θα ήταν αδόκιμο να περιορίσει τέτοιες εκφράσεις. Το ζήτημα της αστυνόμευσης τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Ο χρόνος που έχει καταναλωθεί από τα ΜΜΕ για τα αποτρόπαια εγκλήματα που μας έχουν απασχολήσει είναι τεράστιος.
Είναι έτοιμη η Πανεπιστημιακή Αστυνομία; Από ποιον μήνα θα αρχίσει η εξάντληση της τετραετίας;
Για την Πανεπιστημιακή Αστυνομία το προσωπικό έχει εκπαιδευτεί. Είναι γνωστά τα Πανεπιστήμια, λιγότερα από 5. Δεν μιλάμε για κατασταλτικό μηχανισμό. Πρέπει να κερδίσουν την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση όλων. Δεν είναι χώρος που πλακωνόμαστε το Πανεπιστήμιο. Θα το κερδίσουμε το στοίχημα αυτό. Δεν θα φτάσουμε στο σημείο να χτιστούν νέες διαχωριστικές γραμμές. Η κοινωνία δεν είναι διχασμένη στο ζήτημα αυτό.
Φαντάζομαι ότι με ρωτάτε πότε ακριβώς θα γίνουν εκλογές. Δεν θα το αποκαλύψω ακόμα αλλά θα εξαντλήσουμε την τετραετία.
Από την πρώτη περίοδο του Covid, σας ακούμε να αναφέρεστε στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Άλλαξαν οι προτεραιότητας λόγω επιδοματικής πολιτικής;
Η πρόταση της Ελλάδας για το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν από τις πρώτες που εγκρίθηκε γιατί ήταν πολύ καλά επεξεργασμένη. Πρέπει να σας πω ότι οι διαδικασίες έγκρισης είναι πιο αυστηρές με το ΕΣΠΑ. Είμαστε από τις πρώτες χώρες που πήραν χρήματα και τα διοχέτευσαν στην Οικονομία. Έχω δεχθεί να ενημερώνεται η Βουλή και η αρμόδια επιτροπή για διαρκή παρουσίαση για να γνωρίζουν όλοι τι συμβαίνει. Δεν αποκλείεται κανείς και δίνεται μεγάλη έμφαση σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Δεν είμαστε εθισμένοι σε επιδοματική πολιτική. Αν θέλεις να καταρτιστείς βεβαίως και θα σε πληρώσω. Αλλά θέλω απόδειξη. Δεν θα υπαρχει κράτος πατερούλης που θα σε πληρώνει. Η κεντρική πολιτική της κυβέρνησης είναι "ναι" σε μια ενεργή κοινωνική πολιτική. Δεν θέλουμε ο άνεργος να είναι εξαρτημένος από κρατική επιδότηση. Θέλουμε να τον βοηθήσουμε να βρουν εργασία. Άλλοι θέλουν πολιτικούς πελάτες εξαρτημένους από επιδόματα, που δεν θα μπορούν να διεκδικήσουν ένα καλύτερο αύριο. Θέλουμε να στηρίξουμε τους αδύναμους, αλλά να τους δώσουμε τη δυνατότητα να βγουν από την παγίδα της φτώχειας.
Βάλατε τέλος στα σενάρια για πρόωρες εκλογές. Θα υπάρξει ανασχηματισμός ή θα πάτε με την ίδια κυβέρνηση. Το επιτελικό κράτος λειτούργησε;
Τρια "όχι". Όχι εκλογές, όχι αλλαγή εκλογικού νόμου, όχι ανασχηματισμός. Όποια αλλαγή θα κάλυπτε επικοινωνιακές και όχι ουσιαστικές ανάγκες. Το επιτελικό κράτος είναι παραξηγημένη έννοια. Δίνει πλαίσιο που πρέπει να λειτουργεί μια κυβέρνηση. Αυτά δεν υπήρχαν στη χώρα. Πώς μπορούσε να κυβερνηθεί η χώρα χωρίς τέτοιο πλαίσιο.
Επιτελικά στελέχη που θα εκπαιδευθούν από το ΕΚΔΑ θα έχουν παρουσία σε όλα τα υπουργεία. Βεβαίως και πάντα κάνουμε προσαρμογές και μαθαίνουμε από τα λάθη. Δεν μπορώ να φανταστώ άλλο τρόπο για να φέρει σε πέρας το έργο της μια κυβέρνηση. Εφαρμόζουμε βέλτιστες πρακτικές δυτικών δημοκρατιών.
Ποια είναι η εναλλακτική του επιτελικού κράτους. Ο πρωθυπουργός συντονίζει το έργο της κυβέρνησης. Αυτό κάνουμε.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας ο επόμενος μεγάλος στόχος. Είναι εφικτός ο στόχος μέσα στο 2023 δεδομένης της πολιτικής αβεβαιότητας και των μέτρων στήριξης;
Θα πετύχουμε την επενδυτική βαθμίδα εντός του 2023. Σωστά επισημαίνεται ότι η όποια καθυστέρησει δεν θα σχετίζεται με την οικονομική πολιτική αλλά με την πολιτική αστάθεια. Η επίλυση του ζητήματος του πολιτικού, θεωρώ ότι είναι προϋπόθεση για να πετύχουμε την επενδυτική βαθμίδα.
Για τον κατώτατο μισθό. Ανακοινώσατε την τρίτη κατά σειρά αύξησή του. Μπορείτε να προσδιορίσετε το εύρος; Γιατί δεν εφαρμόζεται νωρίτερα;
Ο νόμος ορίζει τη διαδικασία μέσα από την οποία προσδιορίζεται η αύξηση. Το χρονοδιάγραμμα λέει ότι θα ξεκινήσει η διαδικασία στις αρχές του χρόνου και θα γίνει την 1/5/2023. Αυτό είναι το συνετό, απαιτείται ετήσιος προϋπολογισμός και από τις επιχειρήσεις.
Στην ΝΑΤΟϊκή Σύνοδο ο υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα προσφέρει κάθε υποστήριξη στην Ουκρανία. Θα στείλει η κυβέρνηση εκπαιδευτές των Ειδικών Δυνάμεων να εκπαιδεύσουν Ουκρανούς;
Ως προς το δεύτερο δεν υφίσταται κανένα τέτοιο ζήτημα. Η στήριξη που παρέχουμε δεν θα είναι εις βάρος της άμυνας της χώρας. Θα αποστείλουμε παλιότερα θωρακισμένα μεταφοράς προσωπικού που θα αντικατασταθούν άμεσα. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Δεν έχω τίποτα καινούργιο για το ζήτημα της στήριξης πέρα από όσα είναι γνωστά.
Δεν νιώθετε κοντά με το Βελόπουλο, αποκλείεται συνεργασία μαζί του. Είπατε ότι θα εντάξετε στελέχη και από άλλους χώρους. Θα μπορούσατε να προσεγγίσετε βουλευτές από άλλα κόμματα;
Έχει απαντηθεί διεξοδικά. Δεν έχω να πω κάτι περισσότερο. Θα έχουμε αρκετό χρόνο να συζητήσουμε τα διλήμματα. Σας απάντησα ευθέως για το Βελόπουλο. Υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ Ανδρουλάκη και πως βλέπουν την κυβέρνηση οι ψηφοφόροι του. Οι ψηφοφόροι του είναι πιο μπροστά από τον ίδιο. Έχουμε ενηλικιωθεί τη δεκαετία του '80, αλλά ο χρόνος δεν γυρνά πίσω.
Με απόφασή σας συγκροτήθηκε διακομματική για τη Θράκη. Οι Θρακιώτες ανησυχούν αν θα γίνουν πράξη. Από το βήμα του Κογκρέσου τη χαρακτηρίσατε ενεργειακό κόμβο. Τι να περιμένουν οι κάτοικοι της περιοχής;
Ξέρετε τι συμβαίνει σήμερα στην Αλεξανδρούπολη. Είναι κοσμογονία και το πόρισμα εξαιρετικά χρήσιμο. Βλέπω πολύ μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για τη Θράκη, η ιδιωτικοποίηση των Λιμανιών Αλεξανδρούπολης, Καβάλας. Ποτέ οι προοπτικές δεν ήταν πιο θετικές.
Είδαμε πολλά δημοσιεύματα από το εξωτερικό στο παρελθόν που έβλεπαν θετικά το έργο της κυβέρνησης. Τώρα βλέπουμε κριτική, έχει αλλάξει η εικόνα;
Όταν γίνεται ένα λάθος, είναι λογικό να αναδεικνύεται. Δεν θεωρώ ότι έχει αλλάξει η εικόνα της χώρας. Η κριτική είναι καλοδεχούμενη και επιβεβλημένη. Και η γνώμη είναι καλοδεχούμεη ακόμα και αν έχει ιδεολογικές αναφορές. Δεν είναι ανεκτή η διαστρέβλωση των στοιχείων.
Στήθηκε φάμπρικα επικοινωνιακή για τους 38 μετανάστες και το νεκρό παιδί. Αμφισβητείται σοβαρά το περιστατικό. Δεν επιβεβαιώνεται από πουθενά. Αλλά δεν υπήρξε καμία διόρθωση. Δεν θα δεχθούμε τη διαστρέβλωση των γεγονότων. Η εικόνα της χώρας δεν είναι αυτή που ήταν πριν από τρια χρόνια.
Όσοι επιδιώκουν να παρουσιάζουν την Ελλάδα ως μια αυταρχική χώρα, υπήρξα προσωπικά υπεύθυνος που εκδιώχθηκε ο Όρμπαν από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.
Ο Ανδρουλάκης και ο Κουκάκης έγιναν στόχοι παρακολούθησης από ΕΥΠ και Predator. Αποκλείετε ότι έγινε στόχος και ο Σπίρτζης; Είπατε ότι η παρακολούθηση ήταν νόμιμη και τεκμηριωμένη, είχατε πει όμως ότι δεν γνωρίζατε τους λόγους;
Έχω απαντήσει εξαντλητικά. Θα επανέλθω για να μη δοθεί η εντύπωση ότι αποκρύπτω. Υπήρξε σύμφωνη γνώμη της εισαγγελέως, άρα ήταν τεκμηριωμένη. Είναι λάθος να επιδιώκουμε σύνδεση νόμιμων επισυνδέσεων και παράνομων λογισμικών.
Το Predator δεν είναι το μόνο παράνομο λογισμικό. Υπάρχει το Pegasus. Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα και είναι παγκόσμιο. Η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τις κυβερνήσεις. Άνθρωποι έχουν διάθεση να πληρώσουν για να τα αποκτήσουν και δεν υπάρχει γραμμή άμυνας. Ομόλογοί μου έχουν γίνει αντικείμενα παρακολούθησης. Φιλοδοξώ η Ελλάδα να πρωταγωνιστήσει για ξεκάθαρη απαγόρευση πώλησης τέτοιων λογισμικών. Είναι πρώτη γραμμή άμυνας.
Προεκλογική δέσμευση ο ΒΟΑΚ, πού βρίσκεται;
Το θεωρώ το πιο κρίσιμο οδικό έργο στη χώρα. Η Κρήτη δεν μπορεί να δει το μέλλον της χωρίς ένα σύγχρονο ασφαλή δρόμο. Με την προηγούμενη κυβέρνηση δεν θα γινόταν ποτέ. Οι πρώτες μπουλντόζες στον ΒΟΑΚ, στο ένα από τα τρία τμήματα, Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος θα μπουν στους επόμενους δύο μήνες.
Ακολουθεί το έργο με ΣΔΙΤ για το επόμενο κομμάτι γύρω από τη Χερσόνησο και ακολουθεί το τρίτο κομμάτι μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Ο ΒΟΑΚ θα γίνει. Υπάρχουν οι πόροι και η βούληση το έργο να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί.
Είπατε χθες "νταηλίκια γιοκ" στον Ερντογάν. Στη γειτονική Αλβανία, πρόεδρος είναι ένας δορυφόρος του Ερντογάν. Είχε επίσκεψη πριν κάποιο καιρό ο Ερντογάν και έφτασε στα χωριά της ελληνικής μειονότητας, θα πείτε ναι στην είσοδο της Αλβανίας στην ΕΕ;
Ο δρόμος Γιάννενα - Κακκαβιά θα γίνει, όχι στο μέγεθος που φαντάζονταν κάποιοι. Θα καλύπτει τις ανάγκες της Ηπείρου. Η πρόσδεση της Αλβανίας στο Ευρωπαϊκό άρμα είναι προς όφελός μας. Γι αυτό την υποστήριξα. Αυτή είναι μια διαδικασία που κρατάει πάρα πολύ χρόνο. Και σε κάθε κεφάλαιο που ανοίγει θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε όλα τα θέματα. Έχω μια καλή σχέση με τον Αλβανό πρωθυπουργό. Υπάρχει ελληνική μειονότητα που πρέπει να τυχαίνει προστασίας και το έχω ξεκαθαρίσει στον Αλβανό πρωθυπουργό.
Συζήτηση που είχε ανοίξει για τον τουρισμό ήταν το θέμα με τις υποδομές στους δημοφιλείς προορισμούς. Έχετε πλάνο για το ζήτημα; Φοβούνται κάποιοι Έλληνες ότι δεν θα μπορούν να κάνουν διακοπές στον τόπο τους.
Είμαστε ικανοποιημένοι από το τουριστικό προϊόν αλλά κάποιοι προορισμοί έχουν φτάσει στα όριά τους. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα. Στόχος είναι η βιώσιμη ανάπτυξη, με προστασία του περιβάλλοντος και διασποράς του πλούτου που προσφέρει.
Νέοι προορισμοί, 12 μήνες το χρόνο. Ποιες είναι οι κρίσιμες υποδομές, πώς αντιμετωπίζουμε την υπερσυγκέντρωση σε Μύκονο και Σαντορίνη. Για το πώς εξασφαλίζουμε βιωσιμότητα, η Τήλος είναι εξαιρετικό παράδειγμα. Έχουμε τα χρηματοδοτικά εργαλεία να επεκτείνουμε τέτοια προγράμματα. Η πράσινη ενέργεια είναι πιο εύκολη σε μικρά νησιά.
Είναι μονόδρομος η βιώσιμη ανάπτυξη. Δεν θα γίνουμε ξένοι στον τόπο μας. Υπάρχουν φθηνοί και όμορφοι προορισμοί στην πατρίδα μας. Το κράτος πρέπει να δίνει τη δυνατότητα έστω για μια εβδομάδα διακοπών για όλους και γι αυτό επεκτείνουμε τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού.
Ο κρατικός μηχανισμός αντιμετώπισε καλύτερα τις πυρκαγιές από πέρυσι. Πόσο έτοιμη είναι η χώρα να αντιμετωπίσει ανάλογες ή χειρότερες καταστάσεις στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής;
Δέχομαι οποιαδήποτε καλοπροαίρετη κριτική, αλλά όχι από αυτούς που στην πολιτική προστασία δεν παίρνουν απλώς κάτω από τη βάση. Κάναμε πολύ μεγάλη προσπάθεια, πέρσι είχα αναγνωρίσει ότι δεν τα πήγαμε καλά. Όλη η προσπάθεια που έγινε, έγινε για να έχουμε διαφορετική αντιμετώπιση. Έγινε πρόληψη με μεθοδικότητα, σχεδιάστηκε η αντιπυρική περίοδος, δεν υπήρχαν παράδοση για τα αεροπλάνα. Δεν είμαστε εκεί που θέλουμε να είμαστε, αλλά πρέπει να είναι κανείς κακοπροαίρετος για να μην αναγνωρίσει την πρόδοο. Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης είναι εδώ για να μείνει.
Είχαμε δύσκολες εικόνες με τις πλημμύρες στη Θεσσαλονίκη. Θα ζούμε πια με πιο έντονα καιρικά φαινόμενα που ίσως ξεπερνούν οποιεσδήποτε δυνατότητες. Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Έχουμε μια δομή που μας δίνει τη δυνατότητα να είμαστε πιο αποτελεσματικοί.
Είπατε ότι διορίστηκαν 18.000 γιατροί. Απαντήσατε για την κατάσταση στα νοσοκομεία της Περιφέρειας. Άσχημη είναι η εικόνα και στην πρωτεύουσα. Δεν έχουν αναισηθσιολόγους, τραυματιοφορείς, πόσο μπορούν να υπομείνουν οι πολίτες; Θα προσχωρήσει η αναμόρφωση του ΕΣΥ. Στον προσωπικό γιατρό είναι μικρή η συμμετοχή.
Σε κάποια μέρη υπάρχουν ελλείψεις. Παραπάνω από 2 εκατομμύρια συμπολίτες μας έχουν βρει δωρεάν προσωπικό γιατρό. Θα διορθώσουμε τις αδυναμίες. Έχουμε ζήτημα αναισθησιολόγων. Είναι παγκόσμιο το πρόβλημα.
Και σίγουρα έχουμε προβλήματα στα νοσοκομεία και της Αθήνας. Τρέχει η μεγάλη προκήρυξη για 4000 νοσηλευτές, βγαίνουν σταδιακά προσλήψεις στην Περιφέρεια. Η απόφασή μου για το μισθολόγιο στην Περιφέρεια έχει να κάνει με το ότι αναγνωρίζουμε το πρόβλημα που πρέπει να διορθώσουμε.
Πρέπει να δώσουμε και μεγαλύτερη ευελιξία στη σχέση των γιατρών με το ΕΣΥ. Δεν είμαι εδώ για να σας πω ότι έχει ολοκληρωθεί η μεταρρύθμιση αλλά ότι είναι προσωπικό στοίχημα της δεύτερης τετραετίας η αναμόρφωση του ΕΣΥ.
Για τις συντάξεις. Σύμφωνα με το νόμο Κατρούγκαλου θα ξεπάγωναν το 2023. Αυτές που ανακοινώσατε είναι επιπρόσθετες. Ο ΕΦΚΑ δείχνει ακόμα να πελαγοδρομεί.
Η πρόοδος στην απονομή των συντάξεων είναι σημαντική. Έχουμε κάνει εκκαθάριση του μεγαλύτερου ποσοστού και πρέπει να πιστωθεί στον υπουργό. Δεν έχουμε τελειώσει.
Η αύξηση των συντάξεων του 2023 θα είναι της έκτασης που προσδιορίζεται από το νόμο αλλά μεγαλύτερη απ' ό,τι περιμέναμε λόγω πληθωρισμού και ρυθμού ανάπτυξης. Οι συνταξιούχοι που δεν είχαν προσωπική διαφορά θα δούνε αμέσως αύξηση περίπου 6% μπορεί και μεγαλύτερη.
Μετά από αναμονή ετών ξεκίνησε ένα από τα μεγαλύτερα αναπτυξιακά έργα, ο αυτοκινητόδρομος Πατρών - Πύργου.
Ναι, είναι η απάντηση. Το έργο που ξεμπλοκάραμε υλοποιείται κανονικά. Μακάρι να παραδοθεί νωρίτερα και ο Πάτρας - Πύργου. Για τον πρωτογενή τομέα μίλησα για την ενίσχυση για το κόστος λιπασμάτων και ζωοτροφών.
Η Βόρεια Εύβοια έκλεισε ένα χρόνο από τις πυρκαγιές. Είμαστε προετοιμασμένοι για πλημμυρικά φαινόμενα; Σκοπεύετε να πάρετε επιπλέον μέτρα ενίσχυσης των περιοχών; Είστε ικανοποιημένος από την τουριστική κίνηση;
Δεν είναι δυνατόν να κλείσει η Βόρεια Εύβοια τις πληγές μέσα σε ένα χρόνο. Σημαντικά πρώτα έργα υποδομής έχουν γίνει. Ίσως σε έναν βαθμό δεν είχαμε πλημμυρικά φαινόμενα πέρσι. Η φυσική αναγέννηση προχωρά με μεγάλη ταχύτητα. Το δάσος θα πάρει χρόνια αλλά θα ξαναγίνει. Τα έργα δεν υλοποιούνται από τη μια στιγμή στην άλλη.
Trending
![Τούρκος σεφ που δουλεύει στην Ελλάδα: Το 95% των Τούρκων προτιμούν χοιρινό παρά την απαγόρευση](https://img.bbmd.gr/img/500/max/90/2024/08/16/f21d23a5-ntoner.jpg?t=9Ug2DcXQ0D7vIFOteEoY-g)