Συμφωνία των Πρεσπών και αναθεώρηση του Συντάγματος των Σκοπίων
Γράφει η Αριάδνη Νούκα - Δικηγόρος
Πλέον τα εκπονούμενα από την Κυβέρνηση σχέδια των συνταγματικών τροπολογιών θα υποβληθούν σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Κοινοβουλίου, όπου απαιτείται απλή πλειοψηφία 61 βουλευτών για την εκριση τους και ακολουθεί το τελικό στάδιο, όπου τα εγκεκριμένα σχέδια θα υποβληθούν σε δημόσια διαβούλευση και εν τέλει τα τελικά κείμενα των τροπολογιών που θα προκύψουν, αφού συζητηθούν στις αρμόδιες επιτροπές και στην Ολομέλεια της Βουλής των Σκοπίων, θα τεθούν σε ψηφοφορία για έγκριση, όπου απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 80 βουλευτών.
Οι συνταγματικές αλλαγές, όπως προβλέπεται στην Συμφωνία των Πρεσπών και ειδικότερα στο άρθρο 1 παρ. 12, το οποίο επί λέξει αναφέρει ότι
«Το όνομα και οι ορολογίες όπως αναφέρονται στο άρθρο 1 της παρούσας Συμφωνίας θα ενσωματωθούν στο Σύνταγμα του Δεύτερου Μέρους. Η αλλαγή αυτή θα γίνει en bloc με μία τροποποίηση. Κατ’ εφαρμογή αυτής της τροποποίησης, το όνομα και οι ορολογίες θα αλλάξουν αντιστοίχως σε όλα τα άρθρα του Συντάγματος. Επιπροσθέτως, το Δεύτερο Μέρος θα προβεί στιςκατάλληλες τροποποιήσεις του Προοιμίου, του Άρθρου 3 και του Άρθρου 49, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος”, καταρχήν θα πρέπει να λάβουν χώρα σε όλα τα σημεία του Συντάγματος, όπου αναφέρεται το όνομα “Δημοκρατία της Μακεδονίας”, όπου θα αντικατασταθεί με το όνομα “Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Τροποποιήσεις θα πρέπει να λάβουν χώρα και στο περιεχόμενο του Προοιμίου του Συντάγματος και των επιμέρους άρθρων 3, 49 αυτού.
Το περιεχόμένο του Προοιμίου του Συντάγματος των Σκοπίων προβλέπει ότι:
«Οι πολίτες της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ο μακεδονικός λαός καθώς και οι πολίτες που ζουν εντός των συνόρων της και είναι μέλη του αλβανικού λαού, του τουρκικού λαού, του βλάχικου λαού, του σερβικού λαού, του Ρομά λαού, του βοσνιακού λαού και άλλων παίρνουν την ευθύνη για το παρόν και το μέλλον της πατρογονικής τους γης, γνωρίζοντας και όντας ευγνώμονες στους προγόνους τους για τις θυσίες και την αφοσίωσή τους στην προσπάθεια και στον αγώνα τους για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους της Μακεδονίας, και υπεύθυνοι στις μελλοντικές γενιές να διατηρήσουν και να αναπτύξουν ό,τι είναι πολύτιμο από την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και τη συνύπαρξη εντός της Μακεδονίας, με ισότητα στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις έναντι του κοινού καλού -της Δημοκρατίας της Μακεδονίας- σύμφωνα με την παράδοση της Δημοκρατίας του Κρούσοβο και τις αποφάσεις της Αντιφασιστικής Λαϊκής Απελευθερωτικής Συνέλευσης της Μακεδονίας και το δημοψήφισμα της 8ης Σεπτεμβρίου 1991, αποφάσισαν να συστήσουν τη Δημοκρατία της Μακεδονίας ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος»
Το άρθρο 3 του Συντάγματος , ότι
«Τα σύνορα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας μπορούν μόνον να αλλάξουν σε συμφωνία με το Σύνταγμα και την αρχή της ελεύθερης βούλησης, όπως επίσης και σε συμφωνία με τους γενικώς αποδεκτούς διεθνείς κανόνες» και το άρθρο 49 του Συντάγματος ότι
«η Δημοκρατία φροντίζει για το καθεστώς και τα δικαιώματα των ατόμων εκείνων που ανήκουν στο Μακεδονικό λαό σε γειτονικές χώρες, όπως επίσης και για τους
εκπατρισμένους Μακεδόνες, συνδράμει στην πολιτιστική ανάπτυξη και προωθεί τους δεσμούς με εκείνους», ενώ με την τελευταία τροποποίηση προστέθηκε πως
«κατά την άσκηση αυτής της μέριμνας, η Δημοκρατία δεν θα παρεμβαίνει στα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων κρατών ή στις εσωτερικές τους υποθέσεις».
Στο κείμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών, ουδόλώς διευκρινίζεται σε κάποιο χωρίο της, το πλαίσιο που θα κινηθούν οι αλλαγές στο Προοιμιο, το άρθρο 3 και
49, έτσι ώστε να γίνουν αποδεκτές απο την Ελλάδα. Η σχετική ανωτέρω διάταξη κάνει λόγο για “κατάλληλες” αλλαγές χωρίς να οριοθετεί με τρόπο ορισμένο, σαφή και αυστηρό το περιεχόμενο τους , γεγονός ακατανόητο για ένα τόσο καίριο σημείο της Συμφωνίας. Κατ’ υπόθεση εργασίας, εάν τα τελικά κείμενα των συνταγματικών τροποποίησεων δεν ικανοποιούν την Ελληνική πλευρά ουδέν πεδίο αντίδρασης προβλέπεται, όπως υπαναχώρηση ή έστω απαίτηση εκ νέου τροποποίησης με διορθωτικό χαρακτήρα. (Σημειωτέον, ότι το άρθρο 19 της Συμφωνίας για την Επίλυση Των Διαφορών , εφαρμόζεται μετά την επικύρωση της).
Αντίθετα, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ 4 της Συμφωνίας των Πρεσπών και η Κυβέρνηση Ζαεφ γνωστοποιήσει την ολοκλήρωση των προαναφερόμενων συνταγματικών τροποποιήσεων και όλων των εσωτερικών νομικών διαδικασιών του προκειμένου να τεθεί σε ισχύ η παρούσα Συμφωνία, τότε η Ελλάδα υποχρεούται να προχωρήσει σε κύρωση χωρίς καθυστέρηση της Συμφωνίας.
Διαβάστε επίσης: Τα διεθνή Μέσα για την ψηφοφορία στα Σκόπια: «Καλώς ήλθατε στη Βόρεια Μακεδονία»